☢️ Xem C1 14 tháng chỉ 638k cho 2 thiết bị

Virus máy tính là gì? Có khả năng gì? Xuất hiện khi nào? Cách phòng chống?

Theo các chuyên gia an ninh mạng, năm 2021 Việt Nam có 70,7 triệu lượt máy tính bị nhiễm virus, thuộc top những quốc gia có tỷ lệ nhiễm mã độc và hứng chịu các cuộc tấn công mạng cao trên thế giới. Bài viết dưới đây sẽ giúp các bạn hiểu rõ hơn về Virus máy tính là gì? Có khả năng gì? Cách phòng chống an toàn nhất hiện nay.

1. Virus máy tính là gì? Xuất hiện khi nào?

Khái niệm virus máy tính là gì?

Virus máy tính hay virus tin học (gọi tắt là virus) là những đoạn mã chương trình được tạo ra để xâm nhập vào máy tính với mục đích thường là không tốt.

Virus có khả năng tự sao chép chính nó, lây nhiễm từ file này sang file khác, cuối cùng là hoàn thành mục đích đánh cắp thông tin, phá hủy dữ liệu, hệ thống… gây thiệt hại cho cá nhân/ doanh nghiệp.

Virus máy tính là gì? Đây là 1 đoạn code được tạo ra để thâm nhập vào máy tính của người khác (thường với mục đích xấu)
Virus máy tính là gì? Đây là 1 đoạn code được tạo ra để thâm nhập vào máy tính của người khác (thường với mục đích xấu)

Virus máy tính xuất hiện khi nào?

Không phải bây giờ mới có Virus máy tính, thực tế nó đã xuất hiện cách đây gần 40 năm. Năm 1983, trong một công trình nghiên cứu của mình, nhà nghiên cứu virus Fred Dohen đã phát minh ra thuật ngữ “virus máy tính”.

Năm 1986 virus máy tính đầu tiên xuất hiện với tên gọi Brain, nó được ra đời bởi 2 anh em lập trình viên người Pakistan – Basit và Amjad Farooq Alvi. Năm 1988, phần mềm diệt virus (antivirus) đầu tiên ra đời với nhiệm vụ tìm và diệt virus Brain.

Sau virus Brain, rất nhiều loại virus máy tính khác lần lượt ra đời với khả năng xâm nhập và đánh cắp thông tin tinh vi hơn. Rất khó để chúng ta khẳng định rằng sẽ hoàn toàn tiêu diệt được tất cả các loại virus, bởi nó phát triển song hành với sự ra đời và phát triển của máy tính, công nghệ thông tin. Mức độ “tiến hóa” của các loại virus ngày một nhanh, và độ nguy hiểm ngày càng cao.

Virus máy tính xuất hiện năm nào? Brain là virus đầu tiên xuất hiện năm 1986 (ảnh là 2 anh em nhà Alvi phát minh ra Brain)
Virus máy tính xuất hiện năm nào? Brain là virus đầu tiên xuất hiện năm 1986 (ảnh là 2 anh em nhà Alvi phát minh ra Brain)

Thiệt hại mà virus gây ra không hề nhỏ, nhất là khi nhóm hacker đang dần chuyển từ mục đích tấn công tài chính sang chính trị. Theo kết quả từ Chương trình đánh giá an ninh mạng dành cho người sử dụng cá nhân do Tập đoàn Bkav thực hiện vào cuối năm 2021, người dùng Việt Nam đã thiệt hại khoảng 24.400 tỷ đồng do virus máy tính gây ra.

Thói quen mua sắm, trao đổi, làm việc… trực tuyến cũng tạo môi trường cho virus phát triển mạnh mẽ. Đây cũng là lý do mà các cá nhân/ tổ chức/ doanh nghiệp luôn đề cao tính bảo mật và sẵn sàng chi trả nhiều tiền cho các dịch vụ bảo mật thông tin.

2. Virus máy tính có khả năng gì?

Nhắc đến virus máy tính chúng ta thường nghĩ đến sự xâm nhập và đánh cắp thông tin. Thực tế loại virus này là do con người tạo ra, chúng có 2 loại khả năng:

  • Xen vào hoạt động hiện hành của máy tính một cách hợp lệ để tự nhân bản và thực hiện những công việc theo chủ ý của người lập trình. Kết thúc công việc, virus trả lại quyền điều khiển cho người đang thực thi mà không làm treo máy, trừ khi nó cố ý khiến máy tính bị treo.
  • Khả năng tự nhân bản chính nó, tức là nó có thể tự sao chép, nhân bản từ một thành hai, từ hai thành bốn… cứ thế nhân lên thành nhiều virus, chúng tỏa đi khắp nơi, lây nhiễm vào những tập file hay các vùng xác định (FAT sector, boot) ở các thiết bị lưu trữ, như: đĩa mềm, đĩa cứng, thiết bị nhớ flash… thậm chí cả EPROM chính của máy.
Virus máy tính được tạo ra để thực hiện các mục đích mà hacker mong muốn, có thể không chỉ đơn thuần là quấy nhiễu, đánh cắp thông tin
Virus máy tính được tạo ra để thực hiện các mục đích mà hacker mong muốn, có thể không chỉ đơn thuần là quấy nhiễu, đánh cắp thông tin

3. Virus có thể lây nhiễm vào loại file nào?

Virus máy tính có thể xâm nhập vào máy tính qua nhiều đường, như: Email, mạng nội bô (mạng LAN), các file tải về từ internet, từ các ổ đĩa USB, các lỗ hổng trên phần mềm/ hệ điều hành… đây đều là những con đường lây lan, tạo điều kiện cho virus xâm nhập và phá hoại theo mục đích mà người tạo ra/ sử dụng chúng hướng tới.

Bởi có nhiều con đường lây lan nên virus cũng có thể lây nhiễm vào rất nhiều loại file, điển hình như:

  • File văn bản: doc, asc, docx, wpd, msg, rtf, txt, wps
  • File video: mp4, mpg, avi, mov, wmv
  • File hình ảnh: bmp, gif, png, jpg, tif, eps, pict, psd
  • File âm thanh: mp3, aac, mid, au, ra, wma, snd, wav
  • File nén: rar, arc, gz, arj, hqx, tar, sit, z, zip
  • File chương trình: com, bat, exe…
Virus có thể lây nhiễm vào loại file nào?
Virus có thể lây nhiễm vào rất nhiều file khác nhau

4. Các loại virus máy tính thường gặp & nguy hiểm

Virus cũng giống như mầm bệnh, chúng thường trực trong đời sống và sẵn sàng tấn công khi hàng rào bảo vệ kém. Dưới đây là các loại virus máy tính hay gặp nhất:

  • Virus máy tính Hijacker (Tấn công trình duyệt): Chúng ẩn trong các file dữ liệu cho phép người dùng tải xuống miễn phí ở các trang web.
  • Virus Macro (Lây qua file): Loại virus này thường ẩn trong các tập tin, các file mà chương trình macro hỗ trợ.
  • Virus đa phần Multipartite: Loại này có thể lây lan theo nhiều cách khác nhau và hoạt động phụ thuộc vào kiểu hệ điều hành mà người dùng sử dụng. Hoạt động của Multipartite virus rất khó đoán, bởi vậy mà việc xử lý chúng cũng không dễ dàng.
  • Virus đa hình (Polymorphic Virus): Rất khó để loại bỏ loại virus này, bởi chúng có khả năng tự mã hóa và tự thay đổi mã. Virus này hiện còn có dạng cấp tiến hơn là virus siêu đa hình, chúng có thể tự biến đổi, lai tạp để qua mặt các phần mềm diệt virus.
Có rất nhiều loại virus máy tính, chúng xâm nhập vào máy tính qua nhiều đường
Có rất nhiều loại virus máy tính, chúng xâm nhập vào máy tính qua nhiều đường
  • Virus bộ nhớ: Đây được xem là một trong những dạng virus nguy hiểm bởi chúng có tính phá hoại lớn, như “ăn” dần không gian trên máy tính, phá hủy hoặc xóa các tệp tin trong đó… sẽ rất khó để bạn khắc phục lại, dù có khắc phục được đi chăng nữa thì dữ liệu cũng đã bị ảnh hưởng tương đối.
  • Virus Scripting (Virus web): Máy tính của bạn có thể nhiễm loại virus này khi truy cập vào link hoặc website có chứa mã độc hại. Một trang web có thể chứa virus do bên thứ 3 thêm vào, do đó, hãy cẩn thận khi truy cập các trang web, nhất là các web nguy cơ cao.
  • Virus FAT: Loại này chuyên phá hủy hệ thống phân bổ file, nơi chứa file, nơi các file tồn tại…. thậm chí chúng còn phá hủy luôn toàn bộ thư mục chứa các file.
Virus tàn phá các hệ thống máy tính, gây thiệt hại cho người sử dụng
Virus tàn phá các hệ thống máy tính, gây thiệt hại cho người sử dụng

Không phải tất cả những loại virus trên đều bị liệt vào danh sách nguy hiểm. Thực tế có những loại ít gặp nhưng mức độ nguy hiểm lại không thể xem thường. Sự nguy hiểm của virus phụ thuộc vào 2 yếu tố: Khả năng lan rộng và thiệt hại do chúng gây ra.

Loại virus có khả năng xóa thông tin và lây lan nhanh trên mạng nguy hiểm hơn nhiều so với loại có thể xóa dữ liệu nhưng không thể lây lan. Dưới đây là những cái tên mà mỗi khi nhắc đến người sử dụng máy tính đều ấn tượng sâu sắc, bởi ở thời điểm nó phát tán, mức độ thiệt hại vô cùng lớn:

  • Virus CIH (1998): Gây thiệt hại khoảng 20-80 triệu USD, loại này có nguồn gốc từ Đài Loan, sức tàn phá vô cùng lớn khi tấn công vào các file thực thi của ME và HĐH Windows 95,98; có thể ghi đè dữ liệu lên ổ cứng, ngăn máy tính khởi động; khả năng phát tán rất nhanh và rộng.
  • Virus Melissa (1999): Gây thiệt hại từ 300-600 triệu USD, lây nhiễm ở mức độ toàn cầu. Chúng phát tán nhanh đến nỗi các hãng phần mềm nổi tiếng như Intel, Microsoft… phải đóng toàn bộ hệ thống email để hạn chế thiệt hại.
  • Virus ILOVEYOU (2000): Ước tính thiệt hại từ 10-15 triệu USD. Chúng có khả năng ghi đè lên các tệp tin ở nhiều định dạng với ản copy của chính nó. Ngoài ra, nó còn có khả năng tìm kiếm tên và mật khẩu người dùng để gửi chúng tới email của hacker.
  • Virus Code Red (2001): Gây thiệt hại khoảng 2.6 triệu USD. Đích ngắm của loại virus này là các máy tính chạy phần mềm máy chủ Web Internet Information Server. Chúng có thể khai thác một lỗ hổng IIS để thực hiện mục đích phá hoại. Chưa đến 1 tuần chúng đã lây nhiễm vào khoảng 400 nghìn máy chủ trên toàn thế giới và tấn công 1 triệu máy tính.
Virus Code Red gây thiệt hại khoảng 2.6 triệu USD
Virus Code Red gây thiệt hại khoảng 2.6 triệu USD
  • Virus SQL Slammer (2003): Loại này không gây thiệt hại lớn về kinh tế, nhưng lại hạ gục 500 nghìn máy chủ trên toàn thế giới và tác động rất xấu tới toàn bộ giao vận Internet toàn thế giới.
  • Virus Wannacry: Loại virus này là 1 dạng phần mềm tống tiền, nó khóa dữ liệu trên máy tính người dùng khiến họ không thể truy cập, người dùng muốn lấy lại thì phải trả tiền chuộc.
  • CryptoLocker (2013): Mục đích của hacker tạo ra loại virus này cũng để tống tiền. ước tinh có khoảng 500 nghìn máy tính bị nhiễm và số tiền chuộc lên tới 3 triệu USD.
  • Virus Stuxnet: Nó được Mỹ và Israel tạo ra để phá hủy nhà máy hạt nhân của Iran và chương trình phát triển vũ khí hạt nhân của Tehran. Ngoài ra nó còn được các hacker tận dụng để tấn công hệ thống điều khiển của nhiều công trình lớn, như: Nhà máy điện, hồ trữ nước, nhà máy hạt nhân… trên toàn thế giới.
Virus Stuxnet được tạo ra với mục đích phá hủy nhà máy hạt nhân của
Virus Stuxnet được tạo ra với mục đích phá hủy nhà máy hạt nhân của

5. Cách phòng tránh virus máy tính tốt nhất là gì?

Để năng virus tấn công hoặc lây lan, người dùng thường áp dụng một hoặc một số các biện pháp sau:

  • Cài đặt phần mềm diệt virus: Đây là giải pháp chống virus tấn công hiệu quả, được rất nhiều người dùng máy tính áp dụng. Tuy nhiên, hiệu quả của chúng còn tùy thuộc vào loai phần mềm mà bạn sử dụng; đồng thời người dùng phải thường xuyên cập nhật các dữ liệu của chương trình để tối ưu hiệu quả.
  • Đóng băng hệ thống: Đây là cách chống virus lây lan hiệu quả bởi khi đóng băng, máy tính sẽ giữ nguyên hiện trạng, virus khó phát tán rộng.
  • Sao lưu dữ liệu: Nếu dữ liệu quan trọng, hãy sao lưu để phòng trường hợp chúng bị phá hủy khi virus tấn công.
  • Định kỳ quét virus: Thói quen này giúp người dùng máy tính sớm phát hện và tiêu diệt nếu máy tính bị nhiễm virus.

Ngoài ra, bạn còn có thể chủ động bảo vệ máy tính của mình bằng công cụ tường lửa, kích hoạt tính năng System Restore, hạn chế truy cập các các đường link/ file/ trang website độ tin tưởng thấp… chủ động phòng luôn tốt hơn là tìm cách khắc phục khi máy tính đã nhiễm virus.

6. Các phần mềm diệt virus máy tính tốt nhất hiện nay

Phần mềm diệt virus là giải pháp quan trọng trong bảo vệ máy tính khỏi nguy cơ bị tấn công. Dưới đây là một số phần mềm các bạn có thể tham khảo.

  • Kaspersky Anti-Virus
  • Avast Free Antivirus
  • McAfee AntiVirus Plus
  • Bitdefender Antivirus Plus
  • F-Secure Anti-Virus
  • Malwarebytes Premium
  • Sophos Home Premium
  • ESET NOD32 Antivirus
  • Emsisoft Anti-Malware
  • Norton AntiVirus Plus
  • Trend Micro Antivirus+ Security
  • Webroot SecureAnywhere AntiVirus
  • Windows Defender (tích hợp sẵn trên Windows bản quyền)
  • BKAV (phần mềm diệt virus của Việt Nam)
Có nhiều phần mềm diệt virus đảm bảo an toàn cho máy tính
Có nhiều phần mềm diệt virus đảm bảo an toàn cho máy tính

Đa số những phần mềm diệt virus trên đều miễn phí. Bên cạnh bản miễn phí của các nhà cung cấp, còn có bản mất phí với nhiều tính năng ưu việt, giúp bảo vệ máy tính tốt hơn.

Nguy cơ bị nhiễm virus là thường trực bởi sử dụng máy tính và internet là bắt buộc trong thời đại công nghệ số như hiện nay. Tất cả những gì bạn cần làm là hãy chủ động bảo vệ máy tính trước những nguy cơ và tăng cường hàng rào bảo mật bằng các phần mềm, đừng quên sao lưu dữ liệu cá nhân để tránh trường hợp xấu nhất là máy tính bị virus tấn công.

Qua bài viết, phần nào bạn đã hiểu được khái niệm virus máy tính là gì? Virus máy tính xuất hiện khi nào? Virus máy tính có khả năng gì? Các loại virus phổ biến và cách phòng chống virus máy tính hiệu quả… Nếu có bất kỳ câu hỏi hay góp ý cho FPT Telecom, vui lòng để lại comment bên dưới!

Thanh Mai
Thanh Mai
Tôi là Thanh Mai, chuyên gia tư vấn & phát triển nội dung tại FPT Telecom (fpttelecom.com). Với kinh nghiệm 8 năm làm việc trong FPT Telecom, hy vọng những chia sẻ của mình sẽ mang lại những thông tin hũu ích nhất cho bạn. Facebook - Website - Twitter - Linkedin
guest

0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments
Có thể bạn thích

Hướng Dẫn Thủ Tục Hủy Hợp Đồng FPT, Tạm Ngưng Dịch Vụ Internet FPT

Bạn muốn hủy hợp đồng FPT? Rất đơn giản! Hãy tham khảo một vài thông tin dưới đây để nắm rõ về các giấy tờ, …

Xem chi tiết →
Hệ điều hành là gì?

Hệ điều hành là gì? Các loại hệ điều hành phổ biến trên máy tính, điện thoại

Chúng ta đều biết PC, laptop, điện thoại… đều sử dụng hệ điều hành. Vậy chính xác thì hệ điều hành là gì? Có chức …

Xem chi tiết →

Hướng dẫn đăng nhập 1 tài khoản FPT Play trên nhiều thiết bị khác nhau

1 tài khoản FPT Play dùng được mấy thiết bị? Bạn có thể đăng nhập tối đa lên tới 05 thiết bị khác nhau cùng …

Xem chi tiết →
Hướng dẫn cách dọn rác máy tính

Các cách dọn rác máy tính, cách dọn dẹp xóa file rác làm sạch & giải phóng bộ nhớ Laptop, PC

Dọn rác máy tính là một trong những hoạt động cần thiết, giúp loại bỏ các file dư thừa, giải phóng bộ nhớ để máy …

Xem chi tiết →
Tổng đài FPT Hỗ Trợ Khách Hàng

Tổng đài FPT: CSKH, góp ý, khiếu nại, phản ánh, hỗ trợ kỹ thuật

Nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ cũng như hỗ trợ tốt nhất cho khách hàng, FPT Telecom chính thức đưa vào sử dụng Tổng …

Xem chi tiết →

Thay đổi mật khẩu Wifi Viettel Cực Dễ qua địa chỉ 192.168.1.100:8080

Bài viết Hướng dẫn thay đổi mật khẩu Wifi Viettel Cực Dễ qua địa chỉ 192.168.1.100:8080. Nếu bạn đang sử dụng mạng internet Viettel, mà bạn …

Xem chi tiết →
Rom là gì? Rom là bộ nhớ dùng để làm gì? Phân biệt với RAM?

ROM là gì? ROM là bộ nhớ dùng để làm gì? Phân biệt với RAM?

ROM là gì? ROM là bộ nhớ trong hay ngoài? ROM là bộ nhớ dùng để làm gì? Người dùng máy tính cơ bản dễ …

Xem chi tiết →

Bộ chuyển mạch Switch là gì? Chức năng & công dụng của Switch?

Bộ chuyển mạch Switch là gì? Chức năng của Switch là gì? Hoạt động như thế nào?… đây đều là những thông tin cơ bản …

Xem chi tiết →
Cách chia sẻ mật khẩu wifi trên iPhone

Hướng dẫn 3 Cách chia sẻ WiFi trên iPhone đơn giản, ai cũng làm được

Từ bản cập nhật iOS 11, nhà Táo đã bổ sung thêm tính năng chia sẻ wifi mà không cần mật khẩu. Tính năng này …

Xem chi tiết →

Tìm Hiểu Về Hệ Thống Cáp Quang Biển Tại Việt Nam & Thế Giới

Cáp quang biển là “xương sống” của mạng lưới internet toàn thế giới, là “mạch máu” kết nối internet Việt Nam ra quốc tế. Hệ …

Xem chi tiết →
Hướng dẫn mua gói FPT Play trên tivi và điện thoại

Hướng dẫn cách đăng ký mua gói FPT Play trên tivi & điện thoại

FPT Play là dịch vụ truyền hình tích hợp công nghệ giải trí hiện đại và thông minh nhất hiện nay. Đăng ký dịch vụ …

Xem chi tiết →
Những tên wifi hay, ý nghĩa, độc lạ & những mật khẩu wifi khó đoán, bá đạo

TOP 199+ tên wifi hay, chất, siêu lầy & những mật khẩu wifi bá đạo, khó đoán

Qua rồi thời đại lấy tên gia chủ để đặt tên wifi. Nếu bạn đang tìm kiếm một cái tên mà đọc lên khiến người …

Xem chi tiết →
Hệ điều hành là gì?

Hệ điều hành là gì? Các loại hệ điều hành phổ biến trên máy tính, điện thoại

Hướng dẫn cách sao chép trên máy tính

Hướng dẫn cách sao chép và dán trên máy tính đơn giản cho chữ, hình ảnh, file, thư mục…

Ứng dụng VieON là gì

VieON là gì? Cách tải app VieON về máy tính, tivi, điện thoại iPhone & Android?

Hướng dẫn cách dọn rác máy tính

Các cách dọn rác máy tính, cách dọn dẹp xóa file rác làm sạch & giải phóng bộ nhớ Laptop, PC

Hướng dẫn cách tăng tốc độ máy tính

Hướng dẫn cách tăng tốc độ máy tính Windows đơn giản mà ai cũng làm được

Trang chủ
Chia sẻ
0 Bình luận
Tin mới
Chia sẻ
Bỏ qua
Top tìm kiếm
Tìm kiếm khác